Document Type : Research Paper
Keywords
Subjects
بررسی تاثیر پریبیوتیک بایومین پیایپی بر تعداد کل باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس روده لاشه ماهیهای خاویاری استرلیاد (Acipenser ruthenus)و بستر(Huso huso×Acipenser ruthenus) پرورشی
مینا سیف زاده1، مهرداد نصری تجن2* و رضا طاعتی3
1 ایران، انزلی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آب های داخلی، مرکز ملی تحقیقات فرآوری آبزیان
2 ایران، بندرانزلی، دانشگاه آزاداسلامی، واحد بندرانزلی، گروه شیلات
3 ایران، تالش، دانشگاه آزاداسلامی، واحد تالش، گروه شیلات
تاریخ دریافت: 01/10/1401 تاریخ پذیرش: 20/03/1402
چکیده
باکتریهای لاکتوباسیلوس در روده ماهیها به عنوان محافظت کننده بیولوژیک عمل کرده و میتوانند منجر به بهبود سلامت گوشت ماهیان بعد از صید شوند از این رو افزایش تعداد آنها در روده حائز اهمیت تلقی میگردد. مطالعه حاضر با اهداف ارزیابی تاثیر بایومین روی تعداد کلی باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس روده بستر و استرلیاد، میزان رشد و مقایسه آنها با شاهد صورت پذیرفت. تیمارها شامل ماهیهای تغذیه شده با سطوح صفر(شاهد)، 1، 5/1 و 2 گرم/کیلوگرم بایومین بودند. 72 عدد ماهی از هر گونه با میانگین وزنی 48 و 86 گرم بر اساس 5 درصد وزن به صورت دستی طی60 روز تغذیه شدند. در انتهای دوره پرورش طول (50/44 – 95/30 سانتیمتر) و وزن (36/374 – 76/112 گرم) در استرلیاد و بستر در مقدار 2 درصد در مقایسه با سایر تیمارها افزایش معنیدار نشان دادند. با افزایش مقدار بایومین جیره علیرغم کاهش تعداد کلی باکتریها، باکتریهای لاکتوباسیلوس افزایش یافت (05/0P>). تعداد کلی باکتریها بین استرلیاد (41/4 – 21/4 CFU) و بستر (49/4 - 32/4 (CFU در 2 – 1 درصد بایومین در مقایسه با شاهد (58/4 – 49/4CFU) تفاوت معنیدار نشان ندادند (05/0P>). در همین سطوح در استرلیاد (89/1 - 46/1CFU) و بستر (94/1- 49/1CFU) نسبت به شاهد (45/1 – 39/1CFU) تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس بیشتری مشاهده شد (05/0P>). عوامل باکتریایی بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنیدار نداشتند (05/0P>). از آنجا که کاربرد بایومین در سطح 2 درصد تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس روده را در ماهیها نسبت به شاهد افزایش داد و منجر به افزایش رشد ماهیها شد، از اینرو کاربرد آن برای تغذیه آبزیان توصیه میشود.
واژه های کلیدی: بایومین پیایپی، باکتریهای لاکتوباسیلوس، فلور باکتریایی روده. ماهی خاویاری بستر، ماهی استرلیاد.
* نویسنده مسئول، تلفن: 03144560032 ، پست الکترونیکی: m_seifzadeh_ld@yahoo.com
مقدمه
تاس ماهیان، آبزیان آب های نیمکره شمالی محسوب میشوند که از اوایل دوران ژوراسیک (قریب به 200 میلیون سال پیش) تاکنون به بقای خود ادامه دادهاند. اما طی سالیان اخیر در دریای خزر و سایر دریاهای جهان صید آنها با کاهش مواجه شده و انگیزهای قوی را برای پرورش آنها جهت تولید گوشت، خاویار و فرآورده های جانبی فراهم کرده است (17).
پرورش گونههای مختلف ماهیان خاویاری از اهمیت بالایی در زمینههای اقتصادی برخوردار میباشد. در دهه اخیر توجه بسیاری به صنعت پروش تاس ماهیان در جهان شده و بستر مهمترین گونهای است که در مراکز تکثیر و پرورش این ماهیان به خصوص در اروپا جهت استحصال گوشت و خاویار پرورشی مورد توجه قرار گرفت. این گونه که حاصل هیبریدگیری بین فیل ماهی ماده و استرلیاد نر میباشد گزینه مناسبی جهت معرفی برای پرورش دهندگان ماهیان خاویاری بوده و هم اکنون جهت کاهش فشار صید بر روی ذخایر طبیعی و بسیار با ارزش این ماهیان، پرورش آن در سایر کشورها رونق زیادی یافته است (23).
استرلیاد تنها گونة خاویاری اروپای مرکزی است که زندگی خود را در آبهای شیرین (رودخانه) میگذراند. این ماهی متعلق به گروه ماهیهای غضروفی– استخوانی است، و از گونههایی به حساب میآید که در رودخانههای منتهی به دریاچههای خزر، سیاه، آزوف و بالتیک به سر میبرد. گوشت ماهی استرلیاد از کیفیت بسیار بالایی برخوردار بوده، و یکی از با ارزشترین و خوشمزه ترین گوشتها در بین ماهیان خاویاری میباشد که مصرفکنندگان زیادی را به خود اختصاص داده است. از اینرو پرورش آن مورد توجه قرار گرفت (30).
در حال حاضر معضل عمده آبزیپروری تجاری، بهبود فرمول جیره غذایی برای ارتقاء سلامت ماهیان میباشد، از این رو به کار گیری آنتی بیوتیک ها در مقادیر مشخص در غذاهای آبزیان مجاز شناخته شده است. به طور سنتی آنتیبیوتیکها برای جلوگیری و درمان بیماریهای آبزیان کاربرد داشته. اما ممکن است که بعضی از گونههای باکتریایی نسبت به درمان آنتیبیوتیکی جواب نداده و در نتیجه علاوه بر ایجاد خطرهای زیست محیطی، امکان انتقال میکروبهای مقاوم به دارو به انسان را نیز فراهم سازند. از این رو احتمال به خطر افتادن سلامت عمومی جامعه وجود دارد که خسارت ناشی از این امر اجتناب ناپذیر است (18). علاوه بر این استفاده بیرویه از آنتیبیوتیکها خصوصا اریترومایسین، تتراسایکلین، سولفانامید و تری متو پریم که مصرف مشترک انسانی دارند، زمینهساز به مخاطره افتادن امنیت غذایی و نا پایداری صادرات محصولات دریایی میشوند. بعلاوه مصرف آنتیبیوتیک ها در جیره غذایی آبزیان پرورشی احتمال باقیماندن آنها را در گوشت ماهیان به همراه دارد که بعد از قرارگیری در زنجیره غذایی و انتقال به انسان به عنوان مصرفکننده نهایی میتواند مشکلات متعددی را در بر داشته باشد. از سایر معایب مقاومت میکروبی میتوان به اختلال در درمان بیماریها و همچنین بروز زیانهای اقتصادی برای پرورش دهندگان ماهی اشاره کرد. با در نظر گرفتن این که قوانین بهداشتی صنایع غذایی بقایای آنتیبیوتیکی را در مواد غذایی اکثر کشورها ممنوع کرده است، و همچنین خطرات ناشی از مصرف آنتیبیوتیکها سبب شد که سیاست پرورش دهندگان تغییر یافته و بنابراین خیلی سریع توسعه روشهای دیگری برای کنترل بیماریها مورد توجه قرار گرفت. از جمله این روشها کاربرد پروبیوتیکها و پریبیوتیک ها در تغذیه آبزیان هستند. امـا عواملی مانند تردید در بقای پروبیوتیکها در روده، توانایی تحمـل شـرایط حـاکم در روده، فعال بودن سویه هایپروبیوتیکی صرفا هنگام تغذیه، زنـده مـانی ســویههــای پروبیــوتیکی طــی ســاخت جیــرههــای غــذایی و ذخیــرهســازی از محــدودیت های عمــده اســتفاده از پروبیوتیــکهــا در آبزیپروری به شمار میروند. مجموع این عوامل سبب گردید که ایـده جدیـدی بـه نام پریبیوتیک شکل گیرد. پریبیوتیـک هـا به عنوان عناصـر غـذایی غیر قابل هضمی محسوب میشوند کـه از طریـق تحریـک رشـد یـا فعالسازی تعداد محدودی از بـاکتریهـای روده از جمله لاکتوباسیلوسها سبب بهبود فلور باکتریایی روده میشوند، و علاوه بر کاهش اثرات زیانبار عوامل عفونتزا و افزایش میزان بازماندگی در مواجه با عوامل بیماریزا کیفیت و سلامت گوشت آبزیان را نیز افزایش میدهند (31، 28). از این رو اثرات مفیدی بر میزبان گذاشته و سلامتی آن را بهبود می بخشند. انواع مختلفی از این نوع ترکیبات وجود دارند اما تعداد کمی از آنها مانند بایومین پیایپی قابلیت استفاده در آبزیپروری را دارند. از این رو در سالهای اخیر، علاقه فزایندهای به استفاده از پریبیوتیکها در آبزیپروری مشاهده شده است (15، 11).
میکرو فلور طبیعی روده ماهی شامل مجموعهای از گونههای باکتریایی است که پارامترهای رشد را از طریق بهبود هضم و جذب مواد مغذی افزایش میدهد. همچنین با در نظر گرفتن این که فلور باکتریایی روده میتواند برحفظ کیفیت و ارتقاء سلامت گوشت ماهی نیز تاثیر داشته باشد، از اینرو در صنعت فرآوری آبزیان نیز حائز اهمیت تلقی میگردد. با توجه به اینکه استفاده از پریبیوتیکها در جهان نتایج امیدوار کننده داشته است و کاربرد آن توسط محققین متعددی روی افزایش تعداد باکتریهای مفید روده و زمان ماندگاری فیله نشان داده شده است، در این راستا به کار گیری ترکیبات پریبیوتیک نظیر بایومین پیایپی مورد توجه قرار گرفت، که میتواند جایگزین مناسبی برای آنتیبیوتیکها باشد (15). از اینرو مطالعه حاضر با هدف بررسی تعیین تعداد کل باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس روده ماهیان استرلیاد و بستر تغذیه شده با پریبیوتیک بایومین پیایپی، میزان رشد و مقایسه آنها با گروه شاهد انجام شد.
مواد و روشها
تیمارها: برای بررسی اثرات بایومین پیایپی بر روی لارو ماهی های استرلیاد و بستر از غذای بیومار (EFICO Sigma 840 No 6.5) استفاده شد. این غذا حاوی 43 درصد پروتئین حیوانی، 18 درصد چربی خام، 37 درصد فیبر خام، 71 درصد خاکستر خام، فسفر 15/1 درصد، کلسیم 40/ 1 و سدیم 40/0 درصد است. به منظور آمادهسازی غذا، مقادیر1، 5/1، 2 درصد بایومین پیایپی، به 1 کیلوگرم جیره افزوده شد. تعداد 100 قطعه لارو از گونه استرلیاد با میانگین وزنی 75/0 ± 86 گرم و طول 99/0 ± 29 و گونه بستر با میانیگن وزنی 89/1 ± 33/48 گرم و میانگین طول 18/1 ± 5/24 سانتیمتر در طی 8 هفته دوره پروش 3 نوبت در روز به صورت دستی تغذیه شدند. غذادهی به مقدار 5 درصد میانگین وزن انجام شد. تیمارها شامل لاروهای استرلیاد و بستر تغذیه شده با 1 درصد، 5/1 درصد و 2 درصد بایومین پیایپی بودند. نمونههای بدون بایومین از گونههای استرلیاد و بستر به عنوان شاهد بودند. از اینرو برای هر گونه تعداد 4 تیمار و در کل 8 تیمار در نظر گرفته شد (13).
آزمایشات: برای بررسی اثرات غذا روی فلور باکتریایی روده از تعداد کلی باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس استفاده شد. آزمایشات بر روی لاشه ماهیها در پایان دوره 8 هفتهای انجام شد. برای انجام آزمایشات میکروبی جهت بررسی باکتریایی روده، بعد از گذشت 48 - 24 ساعت از زمان تغذیه از هر تیمار 3 ماهی به طور تصادفی انتخاب گردید. ماهیها به صورت زنده به آزمایشگاه منتقل شدند. ضد عفونی سطح شکمی ماهی با استفاده از الکل 70 درصد انجام شد با ایجاد سوراخی در ناحیه شکمی روده خارج گشته و با آب مقطر استریل شستشو گردید. در مرحله بعد روده باز شده و مجدداً با آب مقطر استریل جهت حذف باقی مانده مواد مدفوعی مورد شستشو قرار گرفت. سپس 25 گرم از روده همراه با موکوس و پرزها برای تعیین تعداد باکتری کشت داده شد (35). برای رقتسازی، نمونه با 9 برابر سرم فیزیولوژی مخلوط گردید و در در هر مرحله از رقتهای 5- 10- 1- 10، 1 میلی لیتر به روی محیط های کشت انتقال داده شد. برای تعیین تعداد کلی باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس به ترتیب روش کشت پور پلیت روی محیط کشت تریپتیکیز سوی آگار و روش کشت سطحی روی محیط کشت لاکتوباسیلوس روگوزا شارپ آگار به کار گرفته شد. پلیتهای کشت لاکتوباسیلوس به مدت 5 روز در گرم خانه 30 درجه سلسیوس و در جار بی هوازی حاوی گاز پک و پلیتهای کشت تعداد کلی باکتریها به مدت 48 ساعت در دمای 25 درجه سلسیوس قرار داده شدند (10، 6 ،2، 1). باکتریهای رشد کرده روی محیطهای لاکتوباسیلوس آگار از نظر فیزیولوژیک شامل رنگ کلنی، شکل باکتری و رنگ آمیزی گرم شناسایی اولیه شدند. سپس از نظر بیوشیمیایی (ویژگیهای لاکتوباسیلوس برویس) شامل تخمیر قندهای آرابینوز، سلیبیوز، فروکتوز، گالاکتوز، لاکتوز، مانوز، مالتوز، مانیتول، ملیزیتوز، ملیبیوز، رافینوز، رامنوز، ساکارز، ترهالوز، گزیلوز، توانایی رشد در غلظتهای ۲ ،۴ ،۳ و ۵/۱ درصد نمک، توانایی رشد در دماهای ۱۵ و ۳۵ درجه سلسیوس، تولید گاز از گلوکز و توانایی رشد در pH ۵/۳ و ۵/۱ ، اکسیداز، اندول، متیل رد، VP و سیمون سیترات بر اساس کتاب باکتری شناسی برگی مورد بررسی قرار گرفتند. برای تشخیص جنس به روش بیوشیمیایی باکتریها از روی MRS آگار به محیطهای تریپل شوگر آیرون آگار، حرکت و سیمون سیترات انتقال یافتند (24، 35). برای شناسایی مولکولی باکتری لاکتوباسیلوس برویس از آغازگرهای RWo1 و DG74 توسط Master Cycler Gradient X 50 ) PCR ،Eppendorf ، آلمان( استفاده شد (36). از باکتری L. brevis CD0817 به عنوان شاهد استفاده شد. در این مطالعه برای بررسی خاصیت پروبیوتیکی باکتریهای جدا شده از روده ماهی از آزمایشات هیدرولیز آرژنین، همولیز ۷ درصد خون گوسفند، صفرای ۳/۰ درصد، توانایی رشد در pH ۴ و ۵/۲ به مدت ۳ و ۴ ساعت، مقاومت به آنتیبیوتیک، کشت سلول به رده سلولی ۲۹ - HT، توانایی رشد در حضور پپسین و تریپسین استفاده شد (38). تهاجم به کشت سلولی به وسیله روش Rowan و همکاران (2001) و چسبندگی میکروبی با روش Nithya و Halami (2013) انجام شد (39، 34 ،32).
برای بررسی مقاومت آنتیبیوتیکی به تعداد ۱۰ - 3 کلنی از کشت ۲۴ ساعته باکتریهای مورد بررسی به 4 میلی لیتر تریپتیکاز سوی براث انتقال یافته و به مدت ۴ ساعت در دمای 37 درجه سلسیوس گرمخانهگذاری گردید. سپس کدورت این محیط با محلول ۵/۰ مک فارلند مقایسه گشت و با سوآپ استریل روی محیط کشت مولر هینتون اگار به صورت چمنی کشت داده شد. بعد از گذشت مدت زمان ۲ ساعت در گرمخانه، دیسکهای حاوی آنتیبیوتیک بر روی آن قرار گرفته و به مدت 24 ساعت در دمای 37 درجه سلسیوس گرمخانهگذاری گردید. از آنتیبیوتیکهای سفالوتین (۳۰ میکروگرم)، پنیسیلین (۱۰ میکروگرم)، آمپیسیلین (10 میکروگرم)، تتراسایکلین (۳۰ میکروگرم)، سیپروفلوکساسین (10 میکروگرم)، کلرآمفنیکال (30 میکروگرم) و اریترومایسین (۱۵ میکروگرم) برای تعیین مقاومت آنتیبیوتیکی به کار گرفته شدند (24).
دمای آب با استفاده از دماسنج مدل 2 - HTC، اکسیژن محلول با استفاده از اکسیمتر (WTW) مدل set/oxi320، سختی آب به روش تیتراسیون به وسیله کیت TH (ایران) و pH با به کار گیری pH متر مدل set1/B- 3223wtw در طی دوره پرورش تعیین شدند (3). ماهیان نمونهبرداری شده برای انجام آزمایشات بیومتری شدند. برای اندازهگیری وزن از ترازو با دقت 1 گرم و برای ماهیان زیر 100 گرم از ترازوی با دقت 1/0 گرم استفاده شد. برای اندازهگیری طول از کولیس یا خطکش با دقت 1 میلیمتر و برای ماهیان زیر 100 گرم از کولیس با دقت 01/0 میلیمتر استفاده شد (5).
نتایج
فاکتورهای فیزیکو شیمیایی آب شامل دما، pH، اکسیژن و سختی آب در استخرهای پرورش ماهیهای استرلیاد و بستر تقریبا برابر بوده و اختلاف معنیدار آماری بین آنها وجود نداشت (05/0P>). عوامل فیزیکوشیمیایی در استخرهای حاوی جیره با غلظتهای مختلف 1، 5/1 و 2 درصد بایومین ماهیهای مورد مطالعه تفاوت معنیدار نشان ندادند (05/0P>). همچنین این عوامل بین استخرهای حاوی تیمارهای آزمایشی و شاهد تفاوت معنیدار نشان ندادند (05/0P>). دما در این استخرها بین 8/22 – 6/22 درجه سلسیوس، pH بین 6/8 – 4/8، اکسیژن 10 میلی گرم در لیتر و سختی آب بین 207 – 205 میلیگرم بر لیتر متغیر بودند. با توجه به اینکه آبهای با سختی بالاتر یا مساوی 180 میلیگرم بر لیتر در گروه آبهای سخت طبقهبندی میشوند، آب این استخرها در گروه آبهای سخت قرار گرفتند (جدول 1).
جدول 1 - میانگین شاخصهای بیوشیمایی استخرهای پرورش حاوی ماهیهای استرلیاد و بستر تغذیه شده با بایومین پیایپی و شاهد
|
شاخص آب استخر پروش |
دما (درجه سلسیوس) |
pH |
اکسیژن (میلی گرم در لیتر) |
سختی آب (میلی گرم بر لیتر) |
|
استرلیاد (تیمار حاوی 1 درصد بایومین) |
aA14/±1 8/22 |
aA 35/1 ± 8/6 |
aA19/1 ± 10 |
aA 47/ 1 ± 307 |
|
استرلیاد (تیمار حاوی 5/1 درصد بایومین) |
aA35/1 ± 8/22 |
aA 73/1 ± 8/6 |
aA58/1 ± 10 |
aA 39/±1 307 |
|
استرلیاد (تیمار حاوی 2 درصد بایومین) |
aA93/±1 8/22 |
aA 65/1± 8/6 |
aA46/1 ± 10 |
aA 67/1 ± 307 |
|
استرلیاد (تیمار شاهد) |
aA18/±1 8/22 |
aA 35/1 ± 8/6 |
aA13/1 ± 10 |
aA 99/ 1 307± |
|
بستر (تیمار حاوی 1 درصد بایومین) |
aA24/6±1/23 |
aA 32/ ±1 9/6 |
aA28/10±1 |
aA49/1 ± 305 |
|
بستر (تیمار حاوی 5/1 درصد بایومین) |
aA54/1 ± 8/22 |
aA 29/1 ± 8/6 |
aA78/1 ± 10 |
aA 83/1 307± |
|
بستر (تیمار حاوی 2 درصد بایومین) |
aA37/1 ± 8/22 |
aA 31/1 ± 8/6 |
aA89/1 ± 10 |
aA 77/1 307± |
|
بستر (شاهد) |
aA24/6±1/23 |
aA 32/1±1/7 |
aA28/ ±1 10 |
aA49/1 ± 305 |
حروف یکسان در یک ردیف و ستون نشان دهنده عدم تفاوت معنیدار است (05/0P>).
وزن اولیه و نهایی در تیمارهای آزمایشی بستر و استرلیاد تغذیه شده با غلظتهای 1 ، 5/1 و 2 درصد تفاوت معنیدار داشتند (05/0P<). وزن نهایی در تیمارهای بستر و استرلیاد پرورشی حاوی غلظتهای 5/1 و 2 درصد بایومین پیایپی در مقایسه با تیمار شاهد تفاوت معنیدار نشان دادند (05/0P<)، اما در تیمارهای تغذیه شده با غلظت 1 درصد بایومین پیایپی در مقایسه با شاهد تفاوت معنیدار ارائه نکردند (05/0P>). این عامل در تیمارهای تغذیه شده با غلظت 2 درصد بایومین پیایپی در مقایسه با سایر غلظتها به طور معنیداری بیشتر بود (05/0P<) (جدول 2).
جدول 2 - مقایسه میانگین وزن تیمارهای استرلیاد و بستر پرورشی تغذیه شده با بایومین پیایپی در مقایسه با شاهد (گرم)
|
گونه ماهی |
بستر |
استرلیاد |
||
|
شاخص تیمار |
وزن اولیه |
وزن نهایی |
وزن اولیه |
وزن نهایی |
|
جیره حاوی 1 درصد بایومین |
aA 08/17±1/47 |
dA 17/1 ±12/68 |
cA 09/3±19/109 |
cA 70 /97±1/122 |
|
جیره حاوی 5/1 درصد بایومین |
aA 58/1±75/47 |
bA 57/2±34/71 |
bA 94/2± 80/111 |
84/80±1/136 bA |
|
جیره حاوی 2 درصد بایومین |
aA 29/2±27/48 |
aA 59/1±76/112 |
aA 14/2±56/150 |
36/374 62/1 ± aA |
|
شاهد |
aA 89/1±33/48 |
cA 83/1±15/69 |
cA82/1±71/108 |
61/34±2/121 cA |
حروف یکسان در یک ردیف و ستون نشان دهنده عدم تفاوت معنیدار است (05/0P>).
بین مقادیر طول اولیه و نهایی در ماهیهای بستر و استرلیاد پرورشی تغذیه شده با غلظتهای 1، 5/1 و 2 درصد بایومین ایپیای تفاوت معنیدار مشاهده میشود (05/0P<). طول نهایی در تیمارهای بستر و استرلیاد پرورشی حاوی غلظتهای 5/1 و 2 درصد بایومین پیایپی در مقایسه با تیمار شاهد تفاوت معنیدار نشان دادند (05/0P<)، اما در تیمارهای تغذیه شده با غلظت 1 درصد بایومین پیایپی در مقایسه با شاهد تفاوت معنیدار ارائه نکردند (05/0P>). این عامل در تیمارهای تغذیه شده با غلظت 2 درصد بایومین پیایپی در مقایسه با سایر غلظتها به طور معنیداری بیشتر بود (05/0P<) (جدول 3).
جدول 3 - مقایسه میانگین طول تیمارهای استرلیاد و بستر پرورشی تغذیه شده با بایومین پیایپی در مقایسه با شاهد (سانتیمتر)
|
گونه ماهی |
بستر |
استرلیاد |
||
|
شاخص تیمار |
طول اولیه |
طول نهایی |
طول اولیه |
طول نهایی |
|
جیره حاوی 1 درصد بایومین |
aA 26/±1 24 |
bA 26/1 ±28 |
cA 41/1± 34 |
cA 69/1 ± 39 |
|
جیره حاوی 5/1 درصد بایومین |
aA 18/1 ±51/24 |
bA 43/1 ±50/28 |
bA 61/1±50/35 |
bA 86/50±1/41 |
|
جیره حاوی 2 درصد بایومین |
aA 37/1 ±52/24 |
aA 26/1 ±95/30 |
aA 46/1±50/40 |
aA 94/50±1/44 |
|
شاهد |
aA 09/1 ±23 |
bA 34/1 ±27 |
cA 15/1±50/33 |
cA 38/50±1/37 |
حروف یکسان در یک ردیف و ستون نشان دهنده عدم تفاوت معنیدار است (05/0 P>).
روی محیط کشت لاکتوباسیلوس آگار کلنیهای رشد کرده دارای ویژگیهای کلنی یکسان بودند و تعداد 1 ایزوله باکتری با ویژگیهای لاکتوباسیلوس جدا شد.
نتایج به دست آمده با توجه به شرایط انجام آزمایش است. تعداد کل باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس در تیمارهای حاوی 1، 5/1 و 2 درصد بایومین پیایپی ماهیهای بستر و استرلیاد تفاوت معنیدار نشان نداد (05/0P>). همچنین تعداد این عوامل بین ماهیهای استرلیاد و بستر تفاوت معنیدار نشان ندادند (05/0P>). عوامل باکتریایی در تیمارهای آزمایشی در مقایسه با تیمار شاهد کاهش معنیدار آماری نداشتند (05/0P>). باکتریهای لاکتوباسیلوس در تیمارهای آزمایشی در مقایسه با تیمار شاهد افزایش معنیدار آماری ارائه نکردند (05/0P>). بیشترین تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس در تیمار 2 درصد ماهیهای استرلیاد و بستر مشاهده شد (05/0P>). کمترین تعداد کلی باکتریها در تیمار 2 درصد ماهیهای استرلیاد و بستر گزارش شد (05/0P>) (جدول 4).
جدول 4 – بررسی تعداد کلی باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس در امعاء و احشاء ماهیهای استرلیاد و بستر پرورشی تغذیه شده با بایومین پیایپی در مقایسه با شاهد (لگاریتم بر مبنای 10 واحد تشکیل دهنده کلنی)
|
شاخص |
تعداد کلی باکتری ها |
باکتری های لاکتوباسیلوس |
||||||
|
تیمار گونه ماهی پرورشی |
جیره حاوی 1 درصد بایومین |
جیره حاوی 5/1 درصد بایومین |
جیره حاوی 2 درصد بایومین |
شاهد |
جیره حاوی 1 درصد بایومین |
جیره حاوی 5/1 درصد بایومین |
جیره حاوی 2 درصد بایومین |
شاهد |
|
استرلیاد |
aA30/1 ± 41/4 |
aA13/1 ± 34 /4 |
aA15/1 ± 21/4 |
aA 35/1 49±/4 |
aA31/1 46±/1 |
aA123/± 64/1 |
aA15/1 89±/1 |
aA25/1 ± 39 /1 |
|
بستر |
aA38/1 ± 49/4 |
aA21/±1 43 /4 |
aA17/1 ± 32/4 |
28/58±1/4 aA |
27/49±1/1 aA |
aA 18/1 ± 66/1 |
22/1 ± 94/1 aA |
13/45±1/1 aA |
حروف یکسان در یک ردیف و ستون نشان دهنده عدم تفاوت معنیدار است (05/0 P>).
بررسی ویژگی های کشت باکتری لاکتوباسیلوس برویس جدا شده: کلنیهای این باکتری به شکل گرد، منفرد، صاف، محدب، براق مایل به سفید یا قهوهای روی محیط MRS آگار بود. در مشاهده میکروسکوپی باکتری به شکل باریک، گرم مثبت، میلهای شکل کوتاه با انتهای گرد، انفرادی یا زنجیرهای کوتاه و بدون اسپور بود.
brevis Lactobacillus آرابینوز، لاکتوز، مالتوز، تولید آمونیاک از آرژنین، ملیبیوز، رافینوز، گاز از گلوکز، ساکارز و زایلوز مثبت بود. همچنین در pH ۵/۴ و ۵/۶ قادر به رشد بود. قادر به رشد در ۲، ۳ و ۴ درصد نمک بود. در دمای ۱۵ درجه سلسیوس توانایی رشد داشت. اما این باکتری قادر به تخمیر قندهای سلوبیوز، فروکتوز، گالاکتوز، مانیتول، مانوز، ملیزیتوز، رامنوز و ترهالوز نبود. در نمک ۵/۶ درصد قادر به رشد نبود. در دمای ۴۵ درجه سلسیوس توانایی رشد نداشت. کاتالاز، اکسیداز، اندول، متیل رد، VP و سیمون سیترات منفی بود. از این رو باکتریهای جدا شده به brevis Lactobacillus تعلق داشتند (جدول 5).
جدول 5 – ویژگیهای بیوشیمیایی باکتریهای لاکتوباسیلوس جدا شده از روده ماهیهای بستر و استرلیاد پرورشی تغذیه شده با بایومین پیایپی در مقایسه با شاهد (بر اساس باکتری شناسی برگی)
|
تیمار ویژگی |
جدا شده Lactobacillus brevis |
شاهد ((L. brevis CD0817 |
|
pH ۵/۴ و ۵/۶ |
+ |
+ |
|
کاتالاز، اکسیداز، اندول، متیل رد، VP و سیمون سیترات |
- |
- |
|
رشد در ۲، ۳ و ۴ درصد نمک |
+ |
+ |
|
تخمیر قندهای آرابینوز، لاکتوز، مالتوز، تولید آمونیاک از آرژنین، ملیبیوز، رافینوز، گاز از گلوکز، ساکارز و زایلوز |
+ |
+ |
|
سلوبیوز، فروکتوز، گالاکتوز، مانیتول، مانوز، مالتوز، ملیزیتوز، ملی بیوز، ریبوز، رامنوز و ترهالوز |
- |
- |
|
دمای ۱۵ درجه سلسیوس |
+ |
+ |
|
دمای ۴۵ درجه سلسیوس |
- |
- |
|
حرکت |
- |
- |
|
تریپل شوگر آبرون آگار |
اسید/اسید |
اسید/اسید |
|
نمک ۵/۶ درصد |
- |
- |
Lactobacillus brevis قادر به رشد در حضور نمکهای صفراوی، شیره معده (پپسین و تریپسین) و اسیدیته پائین بود. و در هیچ مورد تعداد باکتریها از ۶ ۱۰ × ۱ CFU کمتر نبود. بین لاکتوباسیلوس برویس جدا شده و شاهد در توانایی رشد در حضور نمک های صفراوی، شیره معده و تحمل pH تفاوت معنیدار مشاهده نشد (05/0P>) (جدول 6).
جدول 6 – بررسی توانایی رشد در حضور شیره معده، نمک صفراوی و تحمل pH باکتری Lactobacillus brevis جدا شده از روده ماهی های استرلیاد و بستر پرورشی در مقایسه با شاهد
|
شاخص
باکتری |
شیره معده |
pH |
صفرا |
||||
|
۴ |
۵/۲ |
||||||
|
تریپسین |
پپسین |
۳ ساعت |
۴ ساعت |
۳ ساعت |
۴ ساعت |
||
|
L. brevis جدا شده |
aA85/۲ ± ۱۰۸ × ۱ |
aA 78/۳± ۱۰۸ × ۱ |
aA 34/۱± ۱۰۸ × ۱ |
aA 67/۳± ۱۰۸ × ۱ |
aA 99/۱± ۱۰۸ × ۱ |
aA 38/۲± ۱۰۸ × ۱ |
aA 45/۲ ± ۱۰۸ × ۱ |
|
L. brevis CD0817 |
aA 89/۲ ± ۱۰۸ × ۱ |
aA 85/۳± ۱۰۸ × ۱ |
aA 41/۱± ۱۰۸ × ۱ |
aA 69/۳± ۱۰۸ × ۱ |
A 95/۱± ۱۰۸ × ۱ |
aA 43/۲± ۱۰۸ × ۱ |
aA 48/۲ ± ۱۰۸ × ۱ |
حروف کوچک متفاوت در یک ردیف و حروف بزرگ متفاوت در یک ستون نشاندهنده تفاوت معنیدار میباشد (۰۵/۰(P<.
مقاومت آنتیبیوتیکی در باکتری لاکتوباسیلوس برویس جدا شده از روده مشاهده نشد و باکتری نسبت به نسبت به آنتی بیوتیک های آمپی سیلین، پنی سیلین، تتراسایکلین، آزیترومایسین، سیپروفلوکساسین و کلرآمفنیکال حساس بود. مقاومت نسبت به آنتی بیوتیک های مورد مطالعه بین باکتری های لاکتوباسیلوس برویس جدا شده و نمونه شاهد یکسان بود (جدول 7).
جدول 7- نتایج قطر هاله عدم رشد دیسکهای آنتیبیوتیک روی باکتری Lactobacillus brevis (میلیمتر) جدا شده از روده ماهیهای استرلیاد و بستر پروشی تغذیه شده با بایومین پیایپی در مقایسه با شاهد
|
دیسک باکتری |
آمپی سیلسن |
پنی سیلین |
تتراسایکلین |
اریترومایسین |
سیپروفلوکساسین |
کلرآمفنیکال |
|
L. brevis جدا شده |
A 11/6±2/13 |
A 18/1 ± 6/29 |
A16/1 ± 18 |
A 23/2 ± 4/30 |
A 12/1 ± 4/16 |
A 17/2 ± 3/21 |
|
L. brevis CD0817 |
A 16/2 ± 9/13 |
A 13/1 ± 1/29 |
A 34/1 ± 18 |
A 19/1 ± 7/20 |
A 17/1 ± 5/16 |
A 56/1 ± 9/21 |
حروف حروف بزرگ متفاوت در یک ستون نشاندهنده تفاوت معنیدار میباشد (۰۵/۰(P<.
فاکتورهای تهاجم به رده سلولی و چسبندگی در باکتری L. brevis در مقایسه با کنترل پروبیوتیک مثبت کاهش معنیدار نشان ندادند(۰۵/۰(P>. اما این فاکتورها در مقایسه با کنترل بیماریزای مثبت کاهش معنیدار نشان دادند (۰۵/۰(P<. همچنین این عوامل در باکتری لاکتوباسیلوس برویس جدا شده در مقایسه با شاهد تفاوت معنیدار نشان ندادند (۰۵/۰(P> (جدول 8).
جدول 8 - نتایج کشت سلولی باکتری Lactobacillus brevis جدا شده از روده ماهیهای استرلیاد و بستر پروشی تغذیه شده با بایومین پیایپی در مقایسه با شاهد
|
تیمار |
Lactobacillus brevis جدا شده |
L. brevis CD0817 |
||
|
شاخص آزمایش |
تهاجم (درصد) |
چسبندگی(درصد) |
تهاجم (درصد) |
چسبندگی(درصد) |
|
بافر نمک فسفات (کنترل منفی) |
- |
- |
- |
- |
|
Lactobacillus brevis |
bA۰۱/۰ ± ۰2/۰ |
bA۰7/۰ ± ۵8/۰ |
bA۰۱/۰ ± ۰4/۰ |
bA۰7/۰ ± ۵5/۰ |
|
Bacillus coagulans (IBRC-M 10807) (کنترل پروبیوتیک مثبت) |
bA 4/۰ ± ۰8/۰ |
bA۰8/۰ ± 2/۱ |
bA 4/۰ ± ۰5/۰ |
bA۰8/۰ ± 4/۱ |
|
L. monocytogenes (IBRC-M 10671) (کنترل بیماریزای مثبت) |
aA 5۲/۱ ± 3/۳۵ |
aA۱3/۰ ± 4/۲ |
aA 5۲/۱ ± 8/۳۵ |
aA۱3/۰ ± 9/۲ |
حروف کوچک متفاوت در یک ردیف و حروف بزرگ متفاوت در یک ستون نشاندهنده تفاوت معنیدار میباشد (۰۵/۰(P<.
باکتری لاکتوباسیلوس برویس جدا شده فعالیت همولیز نداشت و قادر به هیدرولیز آرژنین نبود. با در نظر گرفتن این عوامل و بر اساس جداول 6، 7 و 8 باکتری Lactobacillus brevis پروبیوتیک بود.
آنالیز مولکولی: نتایج بهدستآمده از طریق واکنش زنجیرهای پلیمراز برای تعیین همولوژی بین توالیهای رفرانس منتشرشده توسط مرکز ملی اطلاعات بیوتکنولوژی (NCBI) بررسی شدند. با توجه به اینکه همولوژی بیشتر از ۹۹ درصد برای تعیین سوش قابلقبول بود، توالیهای بلاست شده از حیث مولکولی با ۱۰۰ درصد شباهت به Lactobacillus brevis سویه CD0817 تعلق داشتند.
بحث و نتیجه گیری
از مهمترین فاکتورهای فیزیکوشیمایی موثر برای رشد آبزیان پرورشی میتوان به دما، اکسیژن و pH اشاره کرد. بر اساس جدول 1 این عوامل طی دوره پرورش در حد طبیعی بودند، با توجه به این که انتقال غذا از طریق آب به آبزیان صورت میگیرد و از آنجا که این عوامل در استخرهای حاوی تیمارهای آزمایشی در مقایسه با استخر حاوی تیمار شاهد تفاوت معنیدار نشان ندادند، میتوان پی برد که پریبیوتیکها بر روی ویژگیهای فیزیکوشیمیایی استخرهای پرورش تاثیر نداشتند. که در واقع از مزایای آنها به حساب میآید (13).
بر اساس جداول 2 و 3 لاروهای تغذیه شده با پریبیوتیک طی 11 هفته رشد قابل توجهی را نشان دادند. وجود پریبیوتیکها در جیره باعث افزایش جذب گلوکز میگردد و نیز قابلیت جذب عناصر ضروری و اسیدهای چرب فرار را بالا میبرد. علاوه براین بایومین پیایپی حاوی اسانس مرکبات مانند لیمونن به منزله طعم دهنده خوراک و بادیان شامل آنتول میباشد، که به عنوان محرک اشتها شناخته شده است. این عوامل دلیل دیگری برای افزایش رشد به شمار میروند. همچنین ثابت شده که باکتریهای مفید دستگاه گوارش با تولید آنزیمها و مواد متابولیکی باعث تسهیل هضم و جذب غذا و افزایش ارزش غذایی آن وکاهش مصرف انرژی میگردند (14). به طورکل ترکیبات پریبیوتیکی به صورت غیرمستقیم از طریق اصلاح فلور میکروبی دستگاه گوارش و به صورت مستقیم با افزایش حجم روده و کاهش pH منجر به افزایش هضم و جذب غذا میگردند. این امر میتواند باعث افزایش جذب ویتامینها و مواد معدنی به خصوص کلسیم و فسفر شود که سبب تناسب رشد وزنی و طولی ماهیها شده است. همچنین مهمترین محصول نهایی متابولیسم پریبیوتیکها اسیدهای چرب زنجیره کوتاه هستند. مطالعات انجام شده در این زمینه به اثبات رساندند که اسیدهای چرب زنجیره کوتاه از طریق اپی تلیوم روده جذب میشوند. بنابراین جذب اسیدهای چرب، ویتامینها و مواد معدنی علاوه بر افزایش رشد آبزیان سبب بهبود ویژگیهای غذایی آن ها نیز میگردند (27، 26).
ماهیان به طور طبیعی در محیط حاوی باکتری زیست میکنند، بنابراین سطوح خارجی آنها تماس فراوانی با میکروارگانیسمهای باکتریایی دارد، و تعداد یاکتریهای هوازی و هتروتروف در سطح بدن و آبششهای ماهی در تعامل با جمعیت باکتریایی آب محیط اطراف است. از آنجایی که جمعیت باکتریایی لوله گوارش از غذای مصرف شده توسط ماهی نیز تاثیر پذیر است، و دستگاه گوارش ماهی یکی از مهمترین بخشهایی است که با محیط آبی در ارتباط بوده و بنابراین ممکن است که در معرض عوامل بیماریزای بالقوه قرار گیرد، از اینرو ارزیابی وجود باکتریهای مفید مانند باکتریهای اسید لاکتیک در دستگاه گوارش بچه ماهی بسیار مهم است، زیرا باکتریهای بومی در مراحل اولیه رشد لارو ماهی به سرعت در دستگاه گوارش آن کلونیزه میشوند (31، 20).
بر اساس جداول 4 و 5 استفاده از سطوح مختلف پریبیوتیک در جیره بچه ماهیهای استرلیاد و بستر در مدت زمان استفاده شده سبب تغییر توازن باکتریایی میکروفلور روده به سمت باکتریهای بالقوه مفید روده (لاکتوباسیلوس ها) شده است. همچنین جداول 8 – 6 نشان میدهد که لاکتوباسـیلوسهـای به دست آمده پروبیوتیک بودند. یکی از دلایل افزایش تعداد لاکتوباسیلوسها بعد از استفاده از پریبیوتیک، تأمین مواد غذایی مورد نیاز این باکتریها میباشد. لاکتوباسیلوسها قادر نیستند آنزیمهای تجزیه کننده خارج سلولی را تولید کنند. بنابراین آنها برای رشد به جانداران دیگری وابسته میباشند، که برای فراهم ساختن مواد غذایی و تاثیر بر مولکولهای پیچیده از آنها استفاده کنند. از آنجا که بایومین پیایپی سبب تحریک ترشح آنزیمهای گوارشی میشود، میتواند آنزیمهای مورد نیاز رشد باکتریهای لاکتوباسیلوس را فراهم ساخته و امکان افزایش این باکتریها را میسر سازد (25، 14). از سایر مکانیسمها میتوان به تشدید تولید متابولیتهای مختلف که خود باعث تقویت میکروفلور روده و کمک به جذب بهتر مواد غذایی نظیر ویتامینها میشوند، اشاره کرد. عوامل تنش زا نظیر شرایط محیطی و محل نگهداری ممکن است که منجر به کاهش اشتها، هضم غیر مطلوب و تجزیه نامناسب مواد مغذی شوند، که در نتیجه عدم تعادل میکروفلور روده را به همراه دارند. با توجه به عملکرد این پریبیوتیک در فلور دائم دستگاه گوارش تعادل ایجاد شده و با در نظر گرفتن اینکه وجود تعادل در میکروفلور روده عامل کلیدی برای محافظت حیوانات علیه بیماریهای رودهای و تامین سلامت و عملکرد آنها محسوب میشود، از این رو امکان غلبه بر این مشکل را فراهم میسازد (29). مطالعه پژوهشگران نشان داد که بایومین پیایپی تعداد میکروبها (هوازی و غیر هوازی) را در دستگاه گوارش کاهش میدهد، اما باکتریهای لاکتوباسیلوس در گروه باکتریهای میکروآئروفیل قرار گرفته و تاثیر منفی ناشی از به کارگیری این ترکیب بر روی آن گزارش نشده است. همچنین باکتریهای بومی روده قادر هستند که پریبیوتیکها را تخمیر کنند. تخمیر این سوبستراها سبب افزایش انرژی و رشد باکتریها میشود که اثرات مفیدی از طریق ممانعت از تشکیل کلنی باکتریهای بیمارا زا ایجاد میکند، از طرفی پریبیوتیکها به صورت مستقیم نیز با اتصال به عوامل بیماریزا میتوانند آنها را از بدن جاندار خارج کنند. این امر میتواند به دلیل نقش ترکیبات پریبیوتیکی در اصلاح فلور میکروبی روده باشد (13). علاوه بر موارد ذکر شده آبزیان از گروه جانداران خونسرد بوده و تبعیت دمای بدن از دمای آب سبب ایجاد تغییر دائمی در فلور میکروبی روده میگردد. نوع غذادهی، وجود مکانهای تشکیل کلنی، استراتژیهای تخمیر توسط باکتریها، زمان عبور از روده، pH روده، تولید متابولیتهای باکتریایی، وجود مواد ضد باکتریایی، سن میزبان، عوامل بیماریزا و غیره از عوامل موثر بر فلور باکتریایی روده به شمار میروند (31، 21، 19).
تغییر فلور میکروبی روده بعد از صید نیز میتواند در افزایش سلامت و ماندگاری فیله ماهی موثر واقع شود. زیرا بعد از صید باکتریهای بومی روده به بافت نفوذ میکنند و در صورت وجود باکتریهای بیماریزا در دستگاه گوارش امکان آلودگی گوشت آبزیان دور از انتظار نیست. ترکیبات تشکیل دهنده بایومین پیایپی از جمله اسانسهای پونه و بادیان از عوامل دیگری به شمار میروند که در اعمال خواص ضد میکروبی آن موثر هستند. اسانس پونه حاوی ماده کارواکرول و دارای ویژگیهای ضد میکروبی قوی و آنتیاکسیدانی میباشد. اسانس بادیان نیز شامل آنتول و دارای اثرات ضد ویروسی و ضد قارچی است. علاوه بر این بایومین پیایپی به منزله مکمل غذایی علاوه بر محرک رشد و تغییر فلور باکتریایی روده حاوی ترکیبات متعددی میباشد که ممکن است بعد از صید ماهی نقش حفاظتی مانند آنتیاکسیدانی بر روی لاشه داشته باشد (33، 22، 12).
صفا بخش و همکاران (1392) در مطالعهای تحت عنوان تاثیر پریبیوتیک دیواره سلولی مخمر Saccharomyces cerevisiae بر میکروفلور طبیعی دستگاه گوارش فیل ماهیان انگشت قد پرورشی (huso Huso ) به این نتیجه رسیدند که سطح 5/1 درصد پریبیوتیک دیواره سلولی مخمر میتواند باعث بهبود میکرو فلور روده فیل ماهیان انگشت قد پرورشی شود (8). Akrami و همکاران (2015) تاثیر غلظتهای 1، 2 و 4 درصد از بایومین ایمبو را روی تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس در لارو فیل ماهی بررسی کردند و یافتند که با افزایش غلظت از 1 به 2 درصد باکتریهای لاکتوباسیلوس روده بخش اعظم باکتریها را به خود اختصاص دادند (13). ابری و همکاران (1391)1 اثرات غلظت های 0, 1 و 2 درصد پریبیوتیک فروکتواولیگوساکارید جیره را بر تراکم لاکتوباسیلوس روده بچه ماهی ازون برون بررسی کردند و گزارش کردند که تعداد کلنی باکتریهای لاکتوباسیلوس در سطح 1 درصد افزایش معناداری در مقایسه با شاهد داشت. این پژوهشگران بیان کردند که تعداد کل باکتریهای روده در سطح 1 درصد از 89/4 به 71/7 و در سطح 2 درصد از 89/4 به 76/6 لگاریتم (بر مینای 10) واحد تشکیل دهنده کلنی رسید. همچنین تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس در سطح 1 درصد از 89/2 به 22/6 و در سطح 2 درصد از 89/2 به 31/4 لگاریتم (بر مینای 10) واحد تشکیل دهنده کلنی رسید. اما در تیمار شاهد تعداد کل باکتریها از 89/4 به 51/5 و تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس از 89/2 به 31/3 لگاریتم (بر مینای 10) واحد تشکیل دهنده کلنی رسید. این محققین بیان کردند که سطح 1 درصد فروکتوالیگوساکارید در جیره میتواند آثار مثبتی بر تراکم باکتریهای لاکتوباسیلوس روده داشته باشد (4). ضیایی نژاد و همکاران (1393) تاثیر پریبیوتیک بایونیک یست سل وال را روی تعداد کلی باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس روده ماهیان انگشت قد قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) بررسی کردند. این محققین تعداد کلی باکتریها را در تیمار کنترل 8//11 و در تیمارهای تغذیه شده با سطوح 1 ، 2 و 3 درصد پریبیوتیک به ترتیب 12، 4/12 و 3/12 و تعدا باکتریهای لاکتوباسیلوس را در تیمارهای کنترل و تغذیه شده با سطوح 1, 2 و 3 درصد پریبیوتیک به ترتیب 2/5، 06/4، 68/4 و 60/4 لگاریتم (بر مینای 10) واحد تشکیل دهنده کلنی بیان کردند (9). محبوبی صوفیانی و همکاران (1396) اثرات پریبیوتیک فرمکتو جیره ماهی را روی میکروفلور روده قزلآلای رنگینکمان بررسی کردند. تعداد 18 قطعه ماهی قزلآلای رنگینکمان با میانگین وزنی 06/19 گرم با 9 جیره آزمایشی شامل 3 سطح فرمکتو (صفر، 1 و 2 گرم در کیلوگرم) به مدت 10 هفته تغذیه شدند. از این تحقیق نتیجه گرفتند که فرمکتو سبب تغییر در جمعیت کل باکتریهای روده شد (7). Boonanuntanasarn و همکاران (2017) به بررسی اثرات اینولین غذایی و کنگر فرنگی اورشلیم بر میکروبیوتای روده ماهی تیلاپیای نیل پرداختند. برنامه غذایی برای اینولین در نسبتهای 0، 5/2 و 5 گرم بر کیلوگرم و برای کنگر درغلظتهای 0، 5 و10 گرم بر کیلوگرم طراحی شدند. لاروهای تیلاپیای نیل به مدت 84 روز با جیره های آزمایشی تغذیه شدند. این محققین دریافتند که که اینولین جیره در نسبت 5 گرم بر کیلوگرم و کنگر در هر دو سطح 5 و10 سبب افزایش تعداد باکتریهای اسید لاکتیک شد (16). در مطالعه حاضر تعداد کلی باکتریها از 41/4 CFU در سطح 5/0 درصد به 31/4 CFU در سطح 2 درصد در ماهی استرلیاد کاهش یافت، که در مقایسه با شاهد (49/4 ) کاهش معنیدار نداشت. در ماهی بستر نیز تعداد کلی باکتریها از 49/4 CFU در سطح 5/0 درصد به 32/4 CFU در سطح 2 درصد رسید، که در مقایسه با شاهد (58/4CFU) کاهش معنیدار نداشت. تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس از 46/1 CFU در سطح 5/0 درصد به 89/1 CFU در سطح 2 درصد در ماهی استرلیاد افزایش یافت، که در مقایسه با شاهد (39/1 CFU) افزایش معنیدار نداشت. در ماهی بستر نیز تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس از 49/1 CFU در سطح 5/0 درصد به 94/1 CFU در سطح 2 درصد رسید، که در مقایسه با شاهد (45/1CFU) افزایش معنیدار نداشت. تفاوت در نتایج مشاهده شده با سایر مطالعات انجام شده به دلیل تفاوت در نوع پریبیوتیک به کار رفته برای تغذیه ماهیان، غلظت پریبیوتیک، شرایط پرورش، گونه ماهیان و زمان پرورش است.
نتیجهگیری کلی
از آنجا که تیمار فیله ماهی با باکتریهای لاکتوباسیلوس پروبیوتیک به عنوان یکی از روشهای جدید نگهداری فیله به شمار میرود از این رو از طریق ایجاد تغییر در برنامه غذایی آبزیان هنگام پرورش میتوان به این مورد دست یافت. افزودن مکمل غذایی بایومین پیایپی به جیره غذایی سبب شد که ماهیان تغذیه کرده علاوه بر اینکه رشد بهتری را از خود نشان میدهند، تغییراتی نیز در دستگاه گوارش آنها اتفاق میافتد. وجود باکتریهای لاکتوباسیلوس در روده ماهیها علاوه بر اینکه در سلامت ماهیان حائز اهمیت میباشند همچنین قادر هستند که به عنوان محافظت کننده بیولوژیک عمل کرده و منجر به بهبود سلامت گوشت ماهیان بعد از صید شوند از اینرو افزایش تعداد این باکتریها در روده ماهی بسیار با اهمیت تلقی میگردد. از آنجا که تغذیه ماهیهای استرلیاد و بستر پروشی با بایومین پیایپی در غلظت های 5/1 و 2 درصد سبب افزایش معنیدار در طول و وزن آنها شد، اما در تعداد کلی باکتریها و باکتریهای لاکتوباسیلوس در غلظت 2 درصد در مقایسه با غلظت 5/1 درصد و همچنین شاهد تفاوت معنیدار مشاهده نشد، ولی منجر به افزایش تعداد باکتریهای لاکتوباسیلوس در ماهیهای تغذیه شده در مقایسه با شاهد شد، از این رو با در نظر گرفتن اثرات باکتری های لاکتوباسیلوس روی کیفیت و ماندگاری گوشت آبزیان و توجه به افزایش رشد ماهیهای مورد مطالعه کاربرد بایومین پیایپی در غلظت 2 درصد برای تغذیه آبزیان توصیه میشود.
| Article View | 1,867 |
| PDF Download | 923 |
Cellular and Molecular Research
(Iranian Journal of Biology)